Μια περιπλάνηση στην ιστορία της Βόρειας Άνδρου με την Γραμματέα του Συλλόγου μας Μαρία Σταύρα.

Όσο περισσότερο ψάχνω την ιστορία του τόπου μας, τόσο περισσότερο νιώθω περήφανη για τις ρίζες μας.

Διαβάζοντας για τον Αμόλοχο, έμαθα κάτι που δεν γνώριζα. Ο Αμόλοχος υπήρξε για πολλά χρόνια ένα από τα σημαντικότερα χωριά της Βόρειας Άνδρου, ένας μεγάλος οικισμός που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ιστορία της περιοχής.

Και γύρω από τον Αμόλοχο, σιγά σιγά, άρχισαν να δημιουργούνται μικρότεροι οικισμοί.

Οι άνθρωποι καλλιεργούσαν απομακρυσμένες εκτάσεις και στην αρχή έφτιαχναν εκεί καλύβες για να μπορούν να μένουν όταν χρειάζονταν. Με τα χρόνια, και καθώς δημιουργούνταν νέες οικογένειες, οι καλύβες έγιναν πέτρινα κονάκια και έτσι δημιουργήθηκαν σταδιακά μόνιμοι μικροοικισμοί.

Ανάμεσα σε αυτούς αναφέρονται οι Μερμηγκιές, ο Άγιος Ιωάννης, οι Χάρτες, το Καλυβάρι, το Βαρίδι και το Παλαιστού.

Διαβάζοντας αυτή την ιστορία, βλέπω πλέον τα χωριά μας λίγο διαφορετικά.

Δεν είναι απλώς μερικά χωριά διάσπαρτα στη Βόρεια Άνδρο.

Είναι κομμάτια μιας μεγαλύτερης ιστορίας, που ξεκίνησε από ανθρώπους οι οποίοι έζησαν, δούλεψαν τη γη, δημιούργησαν οικογένειες και άφησαν πίσω τους έναν ολόκληρο τόπο.

Και υπάρχει κάτι ακόμη που μου κέντρισε το ενδιαφέρον.

Οι παλιές στράτες.

Οι δρόμοι εκείνης της εποχής ήταν οι σύνδεσμοι ανάμεσα στα χωριά, στα χωράφια και στις θάλασσες. Έμαθα μάλιστα για την παλιά Φαρδειά Στράτα, όπως αναφέρεται σε ιστορικές καταγραφές, και για τις διαδρομές που συνέδεαν τη Βόρεια Άνδρο και έφταναν προς το Καλυβάρι.

Σκέφτομαι πόσοι άνθρωποι περπάτησαν κάποτε αυτούς τους δρόμους.

Πόσα ζώα φορτωμένα με προϊόντα.

Πόσες οικογένειες.

Πόσες ιστορίες που δεν γράφτηκαν ποτέ.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο όμορφο κομμάτι της ιστορίας ενός τόπου: ότι πίσω από κάθε σπίτι, κάθε χωράφι, κάθε μονοπάτι και κάθε όνομα χωριού υπάρχει ένας άνθρωπος και μια οικογένεια.

Γιατί όσο μαθαίνουμε την ιστορία του τόπου μας, τόσο περισσότερο τον αγαπάμε.

Γιατί η ιστορία μας δεν είναι μόνο όσα γράφτηκαν στα βιβλία. Είναι και όσα έζησαν οι άνθρωποί μας.

Πηγές:

• Τίτος Γιοχάλας, Άνδρος: Αρβανίτες και Αρβανίτικα — η σχετική αναφορά για την εξέλιξη των καλυβών σε μόνιμους μικροοικισμούς παρατίθεται στην έρευνα του Γιώργου Αρ. Γλυνού. “Η ανθρώπινη παρουσία στην Άνδρο: 1670–2011 – Γ. Αρ. Γλυνός”

• Γιώργος Αρ. Γλυνός, Οι διαδρομές των περιηγητών της Άνδρου – Μέρος Δ΄: Στη Βόρεια Άνδρο, με αναφορές στον Αμόλοχο και στο παλιό δίκτυο διαδρομών της περιοχής. “Οι διαδρομές των περιηγητών της Άνδρου – Βόρεια Άνδρος”

• Δημήτριος Π. Πασχάλης, Η Άνδρος ήτοι Ιστορία της νήσου από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι των καθ’ ημάς.

• Δημήτριος Π. Πασχάλης, Τοπωνυμικόν της νήσου Άνδρου.