Το χαμομήλι, ένα ταπεινό βότανο της γης μας, γίνεται αφορμή να θυμηθούμε ανθρώπους, συνήθειες και αρώματα που κρατούν ζωντανή την παράδοσή μας.
Θυμάμαι, όταν πηγαίναμε στο χωριό, στο Καλλιβάρι, για το Άγιο Πάσχα…
Ήταν αλλιώς οι μέρες εκεί. Πιο φωτεινές, πιο αληθινές, γεμάτες μυρωδιές και ήχους που δύσκολα ξεχνιούνται.
Μετά την Κυριακή της Ανάστασης, όταν καταλάγιαζε η γιορτή και έμενε εκείνη η γλυκιά ησυχία της άνοιξης, βγαίναμε με τη μαμά μου στα χωράφια. Ο ήλιος ήταν απαλός, η γη ακόμα δροσερή, και παντού γύρω μας ξεπρόβαλλε το χαμομήλι.Μικρά λευκά λουλουδάκια, ταπεινά αλλά τόσο γενναιόδωρα. Ένα βότανο που στα χωριά μας φυτρώνει άφθονο, λες και ξέρει πως το έχουμε ανάγκη.
Η μαμά μου πάντα έλεγε πως το χαμομήλι το μαζεύουμε μόνο μετά το Πάσχα. Πριν, δεν κάνει… «χαλάει», έλεγε, «μαζεύει ζουζούνια». Και τότε μου φαινόταν παράξενο, σχεδόν μαγικό, πώς η φύση έχει τους δικούς της κανόνες και τα δικά της μυστικά. Κι όμως, αυτό το απλό λουλουδάκι κρύβει μέσα του μια μικρή θεραπεία της φύσης.
Το χαμομήλι είναι γνωστό για τις καταπραϋντικές και χαλαρωτικές του ιδιότητες. Το πίνουμε για να ηρεμήσει το σώμα και το μυαλό, για έναν καλό ύπνο, για να ανακουφίσει το στομάχι και τις ενοχλήσεις της πέψης. Έχει αντιφλεγμονώδη δράση, βοηθά σε κρυολογήματα και πονόλαιμο, ενώ το χρησιμοποιούμε ακόμα και εξωτερικά, για το δέρμα και τους ερεθισμούς.
Ίσως γι’ αυτό το μαζεύαμε με τόση φροντίδα… όχι μόνο γιατί το θέλαμε, αλλά γιατί το χρειαζόμασταν.
Σκύβαμε μαζί και γεμίζαμε τα χέρια μας με τα μικρά αυτά άνθη, προσεκτικά, με σεβασμό, σαν να μαζεύαμε κάτι πολύτιμο. Και ήταν. Γιατί μέσα σε εκείνα τα απλά λουλούδια κρυβόταν κάτι περισσότερο:
η φροντίδα, η παράδοση, η σύνδεση με τη γη και τους ανθρώπους μας.
Το απόγευμα, το χαμομήλι απλωνόταν να στεγνώσει, και το σπίτι γέμιζε με εκείνο το γνώριμο, ήρεμο άρωμα. Ένα άρωμα που έμοιαζε να γιατρεύει τα πάντα.
Μια μικρή παραδοσιακή συμβουλή:
Το χαμομήλι το μαζεύουμε πρωινές ώρες, όταν έχει στεγνώσει η δροσιά, και πάντα με καλό καιρό. Διαλέγουμε τα άνθη που έχουν ανοίξει καλά και τα απλώνουμε σε σκιερό και αεριζόμενο μέρος για να στεγνώσουν φυσικά, χωρίς υγρασία. Έτσι κρατούν το άρωμα και τις ιδιότητές τους για όλο τον χρόνο.
Σήμερα, κάθε φορά που μυρίζω χαμομήλι, δεν σκέφτομαι απλώς ένα βότανο. Σκέφτομαι εκείνες τις μέρες… τη μαμά μου, τα χωράφια, τον ήλιο της άνοιξης, και το Καλλιβάρι όπως το κρατά η καρδιά μου.
Κείμενο/φωτογραφίες Σταύρα Μαρία