Η τσαμπούνα είναι από τα πιο αυθεντικά και παλιά στοιχεία της νησιώτικης μας παράδοσης… ένας ήχος που δεν είναι απλά μουσική, αλλά μνήμη, ρίζα και τρόπος ζωής.

Στη Βόρεια Άνδρο, ιδιαίτερα στα χωριά της, συνόδευε για χρόνια τα πανηγύρια, τους γάμους και τις μεγάλες γιορτές. Μαζί με το τουμπάκι έδινε ρυθμό στο γλέντι και ένωνε τους ανθρώπους στον χορό, απλά, αληθινά, χωρίς πολλά μέσα, μόνο με καρδιά.

Θυμάμαι σαν μια θολή, γλυκιά ανάμνηση από τα παιδικά μας χρόνια… 

στα πανηγύρια της Βόρειας Άνδρου, εκεί που το φως έσβηνε σιγά σιγά και το χωριό ζωντάνευε αλλιώς.

Και ξαφνικά ακουγόταν η τσαμπούνα.

Και χωρίς σκηνές, χωρίς μικρόφωνα… μόνο ανθρώπους και ψυχή, το γλέντι άναβε.

Οι παλιοί μπροστά, οι νέοι από πίσω,

και μέσα σε γέλια, σκόνη και φωνές, γεννιόταν η γιορτή.

Ίσως να ήταν αλλιώς τότε…

ή ίσως απλά να το ζούσαμε πιο αληθινά.

Σήμερα, η τσαμπούνα δεν έχει χαθεί, αλλά έχει γίνει πιο σπάνια. Υπάρχουν ακόμη λίγοι παλιοί και νεότεροι μουσικοί που τη μαθαίνουν και τη συνεχίζουν, κυρίως μέσα από πανηγύρια και πολιτιστικές δράσεις. Και αυτό την κάνει ακόμη πιο πολύτιμη: γιατί κάθε φορά που ακούγεται, είναι σαν να ξανανοίγει ένα κομμάτι μνήμης.

Η τσαμπούνα φτιάχνεται παραδοσιακά από ασκό (συνήθως δέρμα κατσικιού) και δύο αυλούς. Ο ήχος της γεννιέται από την πίεση του αέρα και την τεχνική του οργανοπαίκτη, απλά υλικά, αλλά με τεράστια ψυχή.

Και κάπου εδώ θέλουμε τη δική σας φωνή…

Αν κάποιος θυμάται εκείνα τα πανηγύρια, τις μουσικές, τους παλιούς τσαμπουνιέρηδες ή ιστορίες από τη Βόρεια Άνδρο, θα χαρούμε πολύ να τις μοιραστεί μαζί μας.

Και αν υπάρχουν σήμερα άνθρωποι που γνωρίζουν να παίζουν ή να φτιάχνουν τσαμπούνα στο νησί μας, θα θέλαμε να τους βρούμε και να τους τιμήσουμε  γιατί αυτοί κρατούν ζωντανή μια παράδοση που μας ενώνει όλους.

Κείμενο: Σταύρα Μαρία