Το άγριο χόρτο που κρύβεται μέσα στ’ αγκάθια της βόρειας Άνδρου.

Στις βόρειες παραλίες της Άνδρου, εκεί όπου ο αέρας είναι δυνατός και το τοπίο άγριο, φυτρώνει ακόμα και σήμερα ένα ξεχωριστό χόρτο του τόπου μας: ο αλιφός  ή αλλιώς φονοράδικο, σταμναγκάθι. Δεν τον βρίσκεις εύκολα. Κρύβεται χαμηλά, μέσα στα αγκάθια, προστατευμένος λες από τη φύση, σαν να διαλέγει μόνο όσους τον ξέρουν πραγματικά.

Δεν φυτρώνει όπου να ’ναι. Θέλει αρμύρα, ήλιο και υπομονή. Οι παλιοί έλεγαν πως «ο αλιφός δε φαίνεται με την πρώτη, πρέπει να σκύψεις και να τον ψάξεις». Και πράγματι, μόνο όποιος γνωρίζει το σχήμα των φύλλων του και την εποχή του, μπορεί να τον ξεχωρίσει ανάμεσα στ’ αγκάθια και τα ξερά χόρτα.

Η συλλογή του ήταν πάντα μια ήσυχη ιεροτελεστία. Ποτέ ξερίζωμα, μόνο κόψιμο με το χέρι ή το μαχαίρι, για να ξαναβγεί. Έτσι έμαθαν οι παλιότεροι, έτσι συνεχίζουμε κι εμείς.

Μαρτυρία

«Μέσα στ’ αγκάθια τον έβρισκες. Εκεί μεγάλωνε πιο δυνατός. Μας έλεγαν να μην τον τραβάμε, μόνο να τον κόβουμε λίγο, για να μείνει. Τον τρώγαμε με λάδι και λεμόνι, κι ήταν φάρμακο. Ό,τι έδινε η θάλασσα και η γη, αυτό είχαμε.»

Ο αλιφός δεν ήταν απλώς φαγητό. Ήταν γνώση, επιβίωση και δεσμός με τον τόπο. Σήμερα, κάθε φορά που τον μαζεύουμε από τις βόρειες ακτές της Άνδρου, ξαναπιάνουμε το νήμα με εκείνους που περπάτησαν τα ίδια μονοπάτια πριν από εμάς.

Γιατί τα πιο δυνατά πράγματα αυτού του τόπου, μαθαίνουν να μεγαλώνουν… μέσα στ’ αγκάθια.

Κείμενο και φωτογραφίες : Σταυρα Μαρία από την παραλία μεγάλη Πέζα.